Χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα (CP/CPPS)
Χρόνια προστατίτιδα · Μη βακτηριακή προστατίτιδα · CP/CPPS · Τύπος III κατά NIH
Χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα (CP/CPPS): γιατί οι καλλιέργειες βγαίνουν αρνητικές, τι βρίσκουμε πραγματικά και πώς θεραπεύεται
Εννέα στους δέκα άνδρες με χρόνια συμπτώματα από τον προστάτη ακούνε ότι η προστατίτιδά τους είναι «μη βακτηριακή» ή «σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου», ότι δεν υπάρχει λοίμωξη και ότι ο στόχος είναι να ελεγχθεί ο πόνος. Σε περισσότερα από τριάντα χρόνια θεραπείας της χρόνιας προστατίτιδας δεν έχουμε δει ακόμη περίπτωση που να παρέμεινε «χωρίς μικρόβια» όταν διερευνήθηκε σωστά. Η «μη βακτηριακή» είναι διάγνωση για ό,τι δεν βρέθηκε. Η σελίδα αυτή εξηγεί γιατί υπάρχει η ταμπέλα, γιατί οι συνηθισμένες καλλιέργειες είναι αρνητικές, τι δείχνει το δικό μας αρχείο όταν ο αδένας ανοίξει και το εργαστήριο ψάξει, και πώς τη θεραπεύουμε.
Η μη βακτηριακή προστατίτιδα με μια ματιά
Τι σημαίνει «CP/CPPS» και πώς καταλήγει κανείς με αυτή την ταμπέλα
Η ταξινόμηση που χρησιμοποιείται παγκοσμίως προέρχεται από μια συναινετική διατύπωση των αμερικανικών Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) του 1999 [1]. Έχει τέσσερις κατηγορίες. Ο τύπος I είναι η οξεία βακτηριακή προστατίτιδα: πυρετός, επώδυνος αδένας, θετική καλλιέργεια. Ο τύπος II είναι η χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα: το ίδιο μικρόβιο απομονώνεται επανειλημμένα από το προστατικό υγρό ή τα ούρα. Ο τύπος IV είναι φλεγμονή που βρέθηκε τυχαία σε άνδρα χωρίς συμπτώματα.
Ο τύπος III, χρόνια προστατίτιδα / σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου ή CP/CPPS, είναι όλα τα υπόλοιπα: πόνος στην πύελο, στο περίνεο ή στα γεννητικά όργανα για τουλάχιστον τρεις από τους προηγούμενους έξι μήνες, με ή χωρίς ουρολογικά και σεξουαλικά συμπτώματα, και μια συνηθισμένη καλλιέργεια που είναι αρνητική. Υποδιαιρείται σε IIIa (λευκά αιμοσφαίρια στο προστατικό υγρό ή στο σπέρμα, «φλεγμονώδης») και IIIb («μη φλεγμονώδης»). «Μη βακτηριακή προστατίτιδα», «αβακτηριακή προστατίτιδα» και «προστατοδυνία» είναι παλαιότερα ονόματα της ίδιας κατηγορίας.
Διαβάστε ξανά τον ορισμό. Ο τύπος III δεν ορίζεται από το τι περιέχει ο προστάτης. Ορίζεται από το τι δεν ανίχνευσε μια συγκεκριμένη εξέταση. Αυτό είναι όλο το επιχείρημα αυτής της σελίδας.
Τι σημαίνει συνήθως «συνηθισμένη καλλιέργεια»
Ένα δείγμα ούρων μέσης ούρησης, μερικές φορές ένα δείγμα σπέρματος και, στα πιο προσεκτικά ιατρεία, η δοκιμασία των τεσσάρων ποτηριών κατά Meares–Stamey ή η συντομευμένη εκδοχή της με δύο ποτήρια [7,8]: ούρα πριν και μετά από μια σύντομη μάλαξη του προστάτη, που καλλιεργούνται για τα συνήθη ουροπαθογόνα επί δύο έως τρεις ημέρες.
Η δοκιμασία σχεδιάστηκε το 1968 για να ξεχωρίζει μια λοίμωξη του προστάτη από μια λοίμωξη της ουρήθρας ή της κύστης. Δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να ανασύρει μικρόβια σφραγισμένα μέσα σε αποφραγμένους πόρους, που ζουν σε βιοϋμένιο, σε έναν αδένα που έχει ινωθεί εδώ και χρόνια. Όταν χρησιμοποιείται γι’ αυτόν τον σκοπό αποτυγχάνει προβλέψιμα, και η αποτυχία καταγράφεται ως «δεν υπάρχει λοίμωξη».
Πόσο συχνή είναι η μη βακτηριακή προστατίτιδα;
Πολύ: περίπου το 90% των ανδρών με συμπτώματα χρόνιας προστατίτιδας κατατάσσονται στον τύπο III, πράγμα που κάνει τη «μη βακτηριακή» την πιο συχνή διάγνωση προστατίτιδας στον κόσμο. Η ίδια η χρόνια προστατίτιδα αφορά περίπου έναν στους δέκα άνδρες κάποια στιγμή στη ζωή τους, οπότε ένα μεγάλο μέρος των ανδρών που διαβάζουν αυτή τη σελίδα έχει την ταμπέλα. Ο αριθμός δεν λέει τίποτα για το πόσοι από αυτούς τους αδένες είναι πραγματικά απαλλαγμένοι από μικρόβια. Στους άνδρες που φτάνουν σε εμάς με τη διάγνωση, στην εμπειρία μας, το ποσοστό αυτό πλησιάζει το μηδέν μόλις ο αδένας δειγματιστεί σωστά, και αυτό είναι το θέμα των δύο επόμενων ενοτήτων.
Κατά τη γνώμη μας, η «μη βακτηριακή προστατίτιδα» είναι, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα που η συνηθισμένη μέθοδος δεν μπόρεσε να αποδείξει. Είναι μειοψηφική θέση ανάμεσα στους ουρολόγους και οι κατευθυντήριες οδηγίες λένε το αντίθετο· την υποστηρίζουμε εξαιτίας αυτού που βρίσκουμε, εξέταση μετά την εξέταση, όταν ο προστάτης πιεστεί, δειγματιστεί και καλλιεργηθεί σωστά, και εξαιτίας αυτού που συμβαίνει στα συμπτώματα όταν τα μικρόβια αυτά εξαλειφθούν.
Γιατί οι καλλιέργειες είναι αρνητικές: δεν μπορείς να καλλιεργήσεις ό,τι δεν έχει απελευθερωθεί
Σε μια εγκατεστημένη χρόνια προστατίτιδα, η αρνητική καλλιέργεια είναι το αναμενόμενο αποτέλεσμα της συνηθισμένης μεθόδου, για τέσσερις λόγους. Κανένας από αυτούς δεν είναι ότι τα μικρόβια απουσιάζουν.
1. Το δείγμα προέρχεται από τους ανοιχτούς πόρους
Η χρόνια φλεγμονή αποφράσσει τους πόρους των αδενίων και σφραγίζει πίσω τους έκκριμα, πύον και μικρόβια. Τα ούρα, το σπέρμα και το υγρό που βγαίνει με μια ήπια μάλαξη προέρχονται από τους πόρους που ακόμη παροχετεύονται, το πιο υγιές τμήμα του αδένα. Η λοίμωξη ζει στους πόρους που δεν παροχετεύονται. Ένα δείγμα που λαμβάνεται χωρίς πρώτα να ανοιχτούν αυτοί οι πόροι με στοχευμένη, σταθερή πίεση είναι δείγμα από το λάθος διαμέρισμα.
2. Το βιοϋμένιο δεν αποβάλλει μικρόβια κατά παραγγελία
Τα μικρόβια σε έναν χρόνια μολυσμένο προστάτη ζουν προσκολλημένα στα τοιχώματα των πόρων, σε υπολείμματα και σε αποτιτανώσεις, μέσα σε βιοϋμένιο [5,12]. Τα βακτήρια του βιοϋμενίου απελευθερώνονται στο υγρό κατά διαστήματα και σε μικρούς αριθμούς, πολύ κάτω από ό,τι θα φυτρώσει σε ένα τρυβλίο δύο ημερών. Γι’ αυτό ο ίδιος άνδρας μπορεί να έχει πέντε αρνητικές καλλιέργειες και έπειτα, μετά τη σωστή πίεση στη σωστή περιοχή, να φυτρώσει ένα μικρόβιο ανθεκτικό στα περισσότερα αντιβιοτικά που έχει πάρει ποτέ.
3. Το εργαστήριο σταματά πολύ νωρίς και κοιτά πολύ στενά
Η καλλιέργεια ούρων ρουτίνας είναι στημένη για τα συνήθη ουροπαθογόνα και διαβάζεται στις 48 ώρες. Πολλά από τα μικρόβια που απομονώνουμε (εντερόκοκκοι, σταφυλόκοκκοι αρνητικοί στην πηκτάση, Ureaplasma και Mycoplasma, βραδέως αναπτυσσόμενα και αναερόβια) χρειάζονται καλλιέργεια σπέρματος και προστατικού εκκρίματος στα κατάλληλα υλικά για έξι έως επτά ημέρες, μοριακό έλεγχο (PCR) όπου ενδείκνυται, και έναν μικροβιολόγο που δεν απορρίπτει έναν σταφυλόκοκκο ως «επιμόλυνση από το δέρμα» πριν αναρωτηθεί αν εξηγεί το υπερηχογράφημα του ασθενούς. Μέθοδοι ανεξάρτητες από την καλλιέργεια (αλληλούχηση DNA) έχουν επανειλημμένα βρει βακτηριακό DNA στο προστατικό υγρό και στα ούρα ανδρών με την ταμπέλα CP/CPPS [2,3,4,6]: τα μικρόβια είναι εκεί· απλώς δεν καλλιεργούνται.
4. Ο ασθενής μόλις πήρε αντιβιοτικά
Οι περισσότεροι άνδρες που φτάνουν σε ειδικό έχουν ήδη κάνει αρκετά σχήματα. Η λήψη δείγματος μέσα σε τρεις εβδομάδες από αντιβιοτικό, ή χωρίς λίγες ημέρες αποχής, καταστέλλει την ανάπτυξη χωρίς να θεραπεύει τίποτα. Μια αρνητική καλλιέργεια που πάρθηκε έτσι δεν ερμηνεύεται, και πολύ συχνά είναι ακριβώς εκείνη στην οποία στηρίχθηκε η ταμπέλα «μη βακτηριακή».
Τα μικρόβια μπαίνουν από την ουρήθρα και αποικίζουν πρώτα τους περιουρηθρικούς πόρους, και από εκεί εξαπλώνονται προς τα έξω με τα χρόνια. Οι καλλιέργειες απελευθερώνουν ό,τι βρίσκεται πιο κοντά στην επιφάνεια. Έτσι το πρώτο μικρόβιο που βρίσκεται είναι συνήθως το πιο πρόσφατο, και η αρχική, πιο ανθεκτική λοίμωξη μένει κρυμμένη στην περιουρηθρική ζώνη μέχρι να ανοιχτούν οι πόροι γύρω της. Στο αρχείο μας, ένα νέο μικρόβιο, που δεν υπήρχε στην πρώτη θετική καλλιέργεια, εμφανίζεται σε τρεις στους τέσσερις άνδρες με επαναλαμβανόμενες καλλιέργειες. Δεν πρόκειται για νέες λοιμώξεις. Είναι παλαιότερες, στις οποίες φτάσαμε για πρώτη φορά.
Τι δείχνει το αρχείο μας: όταν ο προστάτης ανοίξει και το εργαστήριο ψάξει, οι καλλιέργειες είναι θετικές
Το 2026 ελέγξαμε τη μικροβιολογία του δικού μας αρχείου: 1.306 εργαστηριακές εξετάσεις σε προστατικό έκκριμα, σπέρμα και ουρηθρικό υλικό από 568 άνδρες που θεραπεύτηκαν από το 2020 έως το 2026, καλλιέργειες και, όπου το εργαστήριο τις εκτελεί, μοριακές εξετάσεις για Chlamydia, Ureaplasma και Mycoplasma. Οι περισσότεροι από αυτούς τους άνδρες είχαν έρθει με διάγνωση «μη βακτηριακής» προστατίτιδας ή «χρόνιου πυελικού πόνου» από αλλού.
Από τους 13 άνδρες με αρνητική πρώτη εξέταση, έξι από εξωτερικά εργαστήρια, όλοι ανεξαιρέτως βγήκαν θετικοί σε επόμενο δείγμα. Ανάμεσα στους άνδρες με επαναλαμβανόμενες εξετάσεις, ένας στους πέντε ανέπτυξε πέντε ή περισσότερα διαφορετικά μικρόβια στη διάρκεια της θεραπείας, και σε τρεις στους τέσσερις εμφανίστηκε μικρόβιο που απουσίαζε από την πρώτη θετική εξέταση: η διαδοχική απελευθέρωση που περιγράψαμε παραπάνω, όπως φαίνεται στο αρχείο και όχι όπως την υποθέτουμε. Σε έναν χρόνιο αδένα, μία μόνη θετική καλλιέργεια σχεδόν ποτέ δεν είναι όλη η ιστορία.
Τα μικρόβια
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται ο Enterococcus faecalis (39% των ανδρών), η Escherichia coli (κολοβακτηρίδιο), ο Staphylococcus haemolyticus, ο Staphylococcus aureus (χρυσίζων σταφυλόκοκκος) και ο Staphylococcus hominis (καθένας περίπου σε έναν στους τέσσερις άνδρες), και ακολουθούν η Klebsiella pneumoniae και τα Chlamydia (καθένα περίπου σε έναν στους επτά), ο Staphylococcus warneri, το Ureaplasma (ουρεόπλασμα) και ο Proteus mirabilis (περίπου ένας στους έντεκα), και έπειτα ο Staphylococcus lugdunensis, ο Enterobacter cloacae, ο Staphylococcus epidermidis, το Mycoplasma (μυκόπλασμα), η Pseudomonas aeruginosa (ψευδομονάδα) και η Morganella morganii. Τρία από τα πέντε πρώτα είναι σταφυλόκοκκοι που ένα εργαστήριο ρουτίνας συχνά θα χαρακτηρίσει «χλωρίδα δέρματος» και θα απορρίψει. Σε έναν άνδρα του οποίου ο προστάτης είναι σκληρός, διογκωμένος και γεμάτος αποφραγμένους πόρους στο υπερηχογράφημα, και του οποίου τα συμπτώματα υποχωρούν όταν το συγκεκριμένο μικρόβιο εξαλειφθεί, εμείς δεν το απορρίπτουμε.
Τα Chlamydia, το Ureaplasma και το Mycoplasma αξίζουν ξεχωριστή αναφορά: δεν αναπτύσσονται καθόλου στα συνηθισμένα τρυβλία καλλιέργειας. Το εργαστήριό μας τα ανιχνεύει με PCR και ανοσοφθορισμό στα ίδια δείγματα προστατικού υγρού και σπέρματος, και μαζί βρέθηκαν περίπου σε έναν στους τέσσερις άνδρες. Μια συνηθισμένη καλλιέργεια ούρων δεν τα αναφέρει ποτέ, ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η ταμπέλα «μη βακτηριακή» μοιράζεται τόσο εύκολα.
Πώς να διαβάσετε αυτούς τους αριθμούς
Περιγράφουν τους άνδρες που έφτασαν σε αυτό το ιατρείο, έναν πληθυσμό με μακροχρόνια νόσο, ανθεκτική στις θεραπείες που είχαν προηγηθεί, και τις εξετάσεις που αρχειοθετήθηκαν στους φακέλους τους. Δεν είναι εκτίμηση επιπολασμού για όλους τους άνδρες με πυελικό πόνο· ένα αρχείο υπεραντιπροσωπεύει τις θετικές εξετάσεις, γιατί αυτές είναι που φυλάσσονται· και μια θετική καλλιέργεια από μόνη της δεν αποδεικνύει ότι το μικρόβιο προκαλεί τα συμπτώματα. Αυτό το κρίνουν το υπερηχογράφημα, ο αριθμός των λευκοκυττάρων και η ανταπόκριση στη θεραπεία, περίπτωση προς περίπτωση. Ο πλήρης έλεγχος του αρχείου ετοιμάζεται για δημοσίευση με κριτές. Τα αποτελέσματα για τον όγκο του προστάτη βρίσκονται στη σελίδα του πρωτοκόλλου.
Τι δείχνει το υπερηχογράφημα: η φλεγμονή φαίνεται ακόμη κι όταν η καλλιέργεια δεν τη δείχνει
Ένας άνδρας με την ταμπέλα CP/CPPS έχει, εξ ορισμού, αρνητική καλλιέργεια. Πολύ σπάνια όμως έχει φυσιολογικό διορθικό υπερηχογράφημα. Αυτό που βλέπουμε, εξέταση μετά την εξέταση, είναι η ανατομία μιας χρόνιας λοίμωξης: ένας διογκωμένος αδένας με σκληρές, υποηχογενείς περιοχές όπου ο φλεγμαίνων ιστός έχει αντικατασταθεί από ίνωση· διατεταμένοι, αποφραγμένοι πόροι· αποτιτανώσεις, δηλαδή άλατα ασβεστίου που εναποτέθηκαν σε ιστό που ήδη φλεγμονούσε και αποτελούν δείκτη του πόσο καιρό υπάρχει η νόσος [13]· και, στο Doppler, η αυξημένη αιμάτωση της ενεργού φλεγμονής δίπλα στις σκληρές, φτωχά αιματούμενες ζώνες.
Τίποτα από αυτά δεν χρειάζεται καλλιέργεια για να φανεί. Γι’ αυτό, για εμάς, μια αρνητική καλλιέργεια στην αρχή είναι η αρχή της διερεύνησης και ποτέ το τέλος της, και γι’ αυτό η πίεση του προστάτη που ανοίγει τους πόρους είναι ταυτόχρονα το πρώτο βήμα της θεραπείας και το πρώτο βήμα της διάγνωσης. Κάθε περιοχή που το υπερηχογράφημα σημαδεύει ως πάσχουσα πιέζεται, δειγματίζεται και καλλιεργείται· κάθε νέο μικρόβιο αλλάζει το αντιβιοτικό· το υπερηχογράφημα επαναλαμβάνεται, ώστε η πορεία να φαίνεται εβδομάδα με την εβδομάδα. Η πλήρης διερεύνηση περιγράφεται στη σελίδα πώς διαγιγνώσκουμε τη χρόνια προστατίτιδα.
Είναι επικίνδυνη η μη βακτηριακή προστατίτιδα; Τι κάνουν τα χρόνια της «διαχείρισης»
Το CP/CPPS δεν είναι καρκίνος και δεν μειώνει το προσδόκιμο ζωής, και αυτή είναι η καθησύχαση που ακούνε οι περισσότεροι άνδρες. Όμως ένας αδένας που μένει μολυσμένος και φλεγμαίνων για χρόνια δεν μένει στάσιμος, και στην εμπειρία μας το κόστος του να θεραπεύεις την ταμπέλα αντί για τη νόσο πληρώνεται σε τέσσερα σημεία.
Ο ίδιος ο αδένας
Η ίνωση εξαπλώνεται, περισσότεροι πόροι αποφράσσονται, οι αποτιτανώσεις πολλαπλασιάζονται και ο προστάτης σιγά σιγά διογκώνεται. Στην εμπειρία μας έτσι ξεκινά ένα μεγάλο μέρος αυτού που αργότερα ονομάζεται «καλοήθης υπερπλασία του προστάτη»· το αρχείο μας γι’ αυτό βρίσκεται στη σελίδα για την υπερπλασία του προστάτη.
Στύση και εκσπερμάτιση
Τα νεύρα και τα αγγεία της στύσης περνούν μέσα από τον αδένα και δίπλα του. Ένας ινώδης, συμφορημένος προστάτης τα συμπιέζει· ακολουθούν στυτική δυσλειτουργία, πρόωρη εκσπερμάτιση, πόνος στην εκσπερμάτιση και μείωση της libido, που έπειτα αντιμετωπίζονται ως «ψυχολογικά». Δείτε την ενότητα παρακάτω.
Γονιμότητα και σπέρμα
Το μολυσμένο προστατικό υγρό και οι σπερματοδόχοι κύστεις βλάπτουν την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων, και το αίμα στο σπέρμα (αιμοσπερμία) είναι συχνό. Η ανδρική υπογονιμότητα είναι, στην εμπειρία μας, πολύ συχνά μια προστατίτιδα που κανείς δεν αναζήτησε.
Ο ίδιος ο άνδρας
Χρόνια πόνου και συχνουρίας, κομμένος ύπνος, χαμένη αυτοπεποίθηση και η εξάντληση του να ακούς ότι «είναι στο μυαλό σου». Οι άνδρες που φτάνουν σε εμάς είναι κατά κανόνα άρρωστοι επί χρόνια και έχουν περάσει από αρκετούς ουρολόγους και αρκετές χώρες. Η διάρκεια κάνει τη θεραπεία μακρύτερη, όχι τη νόσο ανίατη.
Θεραπεία της χρόνιας μη βακτηριακής προστατίτιδας: η συμβατική πορεία και πώς τη θεραπεύουμε εμείς
Πώς μοιάζει η «διαχείριση» του CP/CPPS
Επειδή ο τύπος III ορίζεται ως μη λοιμώδης, η θεραπεία που προτείνουν οι κατευθυντήριες οδηγίες είναι συμπτωματική: α-αποκλειστές, αντιφλεγμονώδη, φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους, φάρμακα για νευροπαθητικό πόνο, ενίοτε φυτοθεραπεία ή βελονισμός, συνήθως σε εξατομικευμένο συνδυασμό ανάλογα με τον «φαινότυπο» των συμπτωμάτων του ασθενούς [11]. Αντιβιοτικά δίνονται μία φορά, εμπειρικά, και αποσύρονται αν ο άνδρας δεν βελτιωθεί μέσα σε λίγες εβδομάδες, απόφαση που λαμβάνεται χωρίς ποτέ να έχει ανοιχτεί ο αδένας.
Η βιβλιογραφία για αυτή την πορεία είναι ειλικρινής ως προς τα όριά της. Δικτυακές μετα-αναλύσεις και ανασκοπήσεις Cochrane βρίσκουν μέτριες, βραχυπρόθεσμες βελτιώσεις στις κλίμακες συμπτωμάτων για αρκετές από αυτές τις θεραπείες, και ίαση για καμία [9,10]. Οι άνδρες ακούνε, καλή τη πίστει, ότι το CP/CPPS είναι χρόνια κατάσταση με την οποία πρέπει να μάθουν να ζουν.
Πώς τη θεραπεύουμε εμείς
Οι άνδρες που έρχονται σε εμάς έχουν περάσει από αυτή την πορεία, συχνά σε περισσότερες από μία χώρες. Φτάνουν με έναν φάκελο αρνητικών καλλιεργειών, έναν προστάτη που δεν έχει πιεστεί ποτέ σωστά και μια διάγνωση που τέθηκε δι’ αποκλεισμού. Τους θεραπεύουμε για τη νόσο που δείχνει το υπερηχογράφημα, με το ίδιο πρωτόκολλο που χρησιμοποιούμε σε κάθε χρόνια προστατίτιδα, το Πρωτόκολλο Γεωργιάδη (GCPP): στοχευμένη πίεση του προστάτη που ανοίγει τους αποφραγμένους πόρους, πλήρεις καλλιέργειες αυτού που απελευθερώνεται, αντιβιοτικά που επιλέγονται από αυτές τις καλλιέργειες και χορηγούνται εκεί όπου βρίσκονται τα μικρόβια (με ενδοπροστατικές εγχύσεις όπου χρειάζεται), επαναλαμβανόμενο υπερηχογράφημα και μικροβιολογικό έλεγχο μέχρι οι καλλιέργειες να είναι αρνητικές και να παραμένουν αρνητικές, τα λευκά αιμοσφαίρια να πέσουν και ο αδένας να ηρεμήσει. Πώς λειτουργεί το πρωτόκολλο, εβδομάδα με την εβδομάδα.
Δεν δεχόμαστε το «μη βακτηριακή» ως διάγνωση. Εξετάζουμε τον αδένα με διορθικό υπερηχογράφημα και Doppler, εφαρμόζουμε στοχευμένη πίεση στις πάσχουσες περιοχές πριν από τη λήψη του δείγματος, καλλιεργούμε πλήρως το προστατικό έκκριμα και το σπέρμα (έξι έως επτά ημέρες, στα κατάλληλα υλικά, με PCR όπου ενδείκνυται) σε μικροβιολογικό εργαστήριο εξειδικευμένο στο ουρογεννητικό σύστημα, και επαναλαμβάνουμε τις καλλιέργειες σε όλη τη διάρκεια της θεραπείας, γιατί το άνοιγμα μιας νέας περιοχής απελευθερώνει τακτικά ένα μικρόβιο που κανείς δεν είχε δει. Έπειτα θεραπεύουμε τα μικρόβια εκεί όπου βρίσκονται. Τα συμπτώματα είναι ίδια στη «βακτηριακή» και στη «μη βακτηριακή» προστατίτιδα γιατί η νόσος είναι ίδια: πόνος στην πύελο, στο περίνεο, στους όρχεις ή στο πέος, πόνος μετά την εκσπερμάτιση, συχνουρία, επιτακτικότητα, αδύναμη ροή, κάψιμο, προβλήματα στύσης και εκσπερμάτισης. Όταν η καλλιέργεια βγει επιτέλους θετική, τίποτα στον ασθενή δεν έχει αλλάξει εκτός από την ταμπέλα. Τα συμπτώματα της χρόνιας προστατίτιδας.
CPPS και στυτική δυσλειτουργία: το πρόβλημα της στύσης είναι συνήθως το πρόβλημα του προστάτη
Η στυτική δυσλειτουργία είναι από τους συχνότερους λόγους για τους οποίους ένας άνδρας με την ταμπέλα CP/CPPS ζητά δεύτερη γνώμη, και συνήθως αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή, ψυχολογική συνέπεια του χρόνιου πόνου. Στην εμπειρία μας είναι άμεση μηχανική συνέπεια του φλεγμαίνοντος αδένα. Τα νεύρα και τα αγγεία της στύσης περνούν μέσα από τον προστάτη και δίπλα του· ο ινώδης, φλεγμαίνων ιστός τα συμπιέζει, και ένας χρόνια συμφορημένος αδένας διαταράσσει την κυκλοφορία της πυέλου από την οποία εξαρτάται μια σκληρή στύση. Η πρόωρη εκσπερμάτιση και η μείωση της libido ανήκουν στον ίδιο μηχανισμό.
Όταν ο αδένας ανοίξει και η φλεγμονή υποχωρήσει, η στυτική λειτουργία είναι πολύ συχνά από τα πρώτα πράγματα που αποκαθίστανται. Όπου δεν αποκαθίσταται, συνήθως είναι επειδή ο ίδιος ο στυτικός ιστός έμεινε τόσο καιρό με φτωχή αιμάτωση ώστε ανέπτυξε δική του ίνωση, που χρειάζεται δική της θεραπεία πέρα από την ίαση της προστατίτιδας και δεν μπορεί να προβλεφθεί πριν ξεκινήσει η θεραπεία. Περισσότερα για τη χρόνια προστατίτιδα και τη σεξουαλική δυσλειτουργία.
Σας είπαν ότι η προστατίτιδά σας είναι «μη βακτηριακή»;
Στείλτε μας το ιστορικό σας, κάθε καλλιέργεια που έχετε (θετική ή αρνητική, με ημερομηνίες), τα υπερηχογραφήματα ή τις μαγνητικές σας και τα αντιβιοτικά που έχετε πάρει. Θα σας πούμε με ειλικρίνεια αν αυτό που βλέπουμε ταιριάζει σε χρόνια λοίμωξη και τι θα περιλάμβανε μια πρώτη επίσκεψη.
Ερωτήσεις που κάνουν οι ασθενείς για τη μη βακτηριακή προστατίτιδα
Υπάρχει πραγματικά μη βακτηριακή προστατίτιδα;
Ως κατηγορία εργαστηριακών αποτελεσμάτων, ναι: πάρα πολλοί άνδρες έχουν χρόνια συμπτώματα από τον προστάτη και αρνητικές συνηθισμένες καλλιέργειες. Ως νόσος χωρίς μικρόβια, δεν την έχουμε δει ποτέ. Κάθε περίπτωση που διερευνήσαμε με στοχευμένη πίεση, σωστή καλλιέργεια και επαναλαμβανόμενα δείγματα ανέπτυξε τελικά μικρόβια, και συμπεριφέρθηκε σαν λοίμωξη όταν θεραπεύτηκε ως λοίμωξη. Η ταμπέλα περιγράφει τα όρια της μεθόδου, όχι το περιεχόμενο του αδένα.
Γιατί όλες οι καλλιέργειές μου ήταν αρνητικές;
Πιθανότατα επειδή το δείγμα προήλθε από τους ανοιχτούς πόρους του αδένα και όχι από τους αποφραγμένους όπου ζει η λοίμωξη, επειδή δεν εφαρμόστηκε σταθερή στοχευμένη πίεση πριν από τη λήψη, επειδή το εργαστήριο διάβασε τα τρυβλία στις 48 ώρες και έψαξε μόνο για τα συνήθη ουροπαθογόνα, ή επειδή είχατε πάρει πρόσφατα αντιβιοτικά. Συχνά και τα τέσσερα. Δείτε και τη σελίδα πώς διαγιγνώσκουμε τη χρόνια προστατίτιδα.
Θεραπεύεται η χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα;
Την αντιμετωπίζουμε ως χρόνια προστατίτιδα, γιατί στην εμπειρία μας αυτό είναι, και η χρόνια προστατίτιδα στο αρχείο μας είναι νόσος που θεραπεύεται: στη σελίδα του πρωτοκόλλου θα βρείτε τα ελεγμένα αποτελέσματα για τον όγκο του προστάτη σε 624 ασθενείς, τεκμηριωμένα περιστατικά και τη μικροβιολογία των μικροβίων που εξαλείφθηκαν. Οι άνδρες που ολοκληρώνουν το πρωτόκολλο, περίπου οκτώ στους δέκα από όσους το ξεκινούν, είναι οι άνδρες που βλέπουμε να θεραπεύονται. Αυτό που δεν μπορεί να υποσχεθεί κανείς εκ των προτέρων είναι πόσα στάδια θεραπείας θα χρειαστεί ένας συγκεκριμένος αδένας, γιατί αυτό εξαρτάται από το πόσο καιρό είναι μολυσμένος και πόσα μικρόβια φιλοξενεί.
Είναι επικίνδυνη η μη βακτηριακή προστατίτιδα;
Δεν είναι καρκίνος και δεν απειλεί τη ζωή. Αν όμως μείνει για χρόνια ως «διαχειριζόμενη» κατάσταση, ο μολυσμένος αδένας ινώνεται, αποτιτανώνεται και διογκώνεται, η στύση και η εκσπερμάτιση υποφέρουν, η ποιότητα του σπέρματος πέφτει και τα συμπτώματα ριζώνουν. Ο κίνδυνος βρίσκεται στα χρόνια που χάνονται, όχι στη διάγνωση.
Ο ουρολόγος μου λέει ότι ο σταφυλόκοκκος στο σπέρμα μου είναι επιμόλυνση. Είναι;
Οι σταφυλόκοκκοι αρνητικοί στην πηκτάση ζουν στο δέρμα, οπότε ένα εργαστήριο σωστά θέτει το ερώτημα. Όμως ο Staphylococcus haemolyticus και ο S. hominis είναι ανάμεσα στα πέντε μικρόβια που απομονώνουμε συχνότερα από προστατικό έκκριμα μετά από πίεση, είναι συχνά πολυανθεκτικοί, και η εξάλειψή τους ακολουθείται από μετρήσιμη μείωση του όγκου του προστάτη και υποχώρηση των συμπτωμάτων. Ένα μικρόβιο που συμπεριφέρεται έτσι δεν είναι επιμόλυνση. Αποφασίζουν το υπερηχογράφημα, ο αριθμός των λευκοκυττάρων και η ανταπόκριση στη θεραπεία, όχι το όνομα του είδους.
Προκαλεί το σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου στυτική δυσλειτουργία;
Ναι, και μηχανικά μάλλον παρά ψυχολογικά: ο φλεγμαίνων, ινώδης αδένας συμπιέζει τα νεύρα και τα αγγεία της στύσης. Η στυτική λειτουργία είναι συχνά από τα πρώτα πράγματα που βελτιώνονται μόλις ανοίξει ο αδένας. Όπου έχει αναπτυχθεί ίνωση του ίδιου του στυτικού ιστού μετά από χρόνια φτωχής αιμάτωσης, χρειάζεται δική της θεραπεία.
Βοηθά η διατροφή στη μη βακτηριακή προστατίτιδα;
Η διατροφή δεν καθαρίζει μια λοίμωξη και καμία τροφή δεν ανοίγει έναν αποφραγμένο πόρο. Η αποφυγή αλκοόλ, καφεΐνης και πολύ καυτερών φαγητών μειώνει τον ερεθισμό της κύστης και της ουρήθρας όσο ο αδένας φλεγμαίνει, και μια λογική διατροφή υποστηρίζει την αποκατάσταση, αλλά είναι μέτρο ανακούφισης, όχι θεραπεία. Οι σημειώσεις μας για τις τροφές και τον προστάτη.
Έχω CPPS δέκα χρόνια. Είναι πολύ αργά;
Όχι. Ένας αδένας που φλεγμαίνει μία δεκαετία έχει περισσότερη ίνωση, περισσότερες αποτιτανώσεις και περισσότερα μικρόβια για να εξαλειφθούν, άρα χρειάζεται περισσότερη θεραπεία, αλλά είναι η ίδια νόσος και ανταποκρίνεται στο ίδιο πρωτόκολλο. Οι ασθενείς με συμπτώματα πολλών ετών είναι η πλειονότητα των ανδρών που θεραπεύουμε, και οι αποτιτανώσεις δεν είναι εμπόδιο: είναι δείκτης διάρκειας, όχι ανιάτου.
Τι να φέρω στην πρώτη επίσκεψη;
Κάθε αποτέλεσμα καλλιέργειας που έχετε, θετικό ή αρνητικό, με ημερομηνίες· κάθε υπερηχογράφημα ή μαγνητική· έναν κατάλογο με τα αντιβιοτικά που έχετε πάρει και πότε· και τουλάχιστον τρεις εβδομάδες χωρίς αντιβιοτικά και τρεις έως τέσσερις ημέρες χωρίς εκσπερμάτιση πριν από το πρώτο δείγμα. Η πρώτη επίσκεψη περιλαμβάνει διορθικό υπερηχογράφημα με Doppler, στοχευμένη πίεση του προστάτη και τις πρώτες καλλιέργειες προστατικού εκκρίματος και σπέρματος.
Πηγές
- Krieger JN, Nyberg L Jr, Nickel JC. NIH consensus definition and classification of prostatitis. JAMA. 1999;282(3):236–237.
- Nickel JC, Stephens A, Landis JR, et al. Search for microorganisms in men with urologic chronic pelvic pain syndrome: a culture-independent analysis in the MAPP Research Network. J Urol. 2015;194(1):127–135.
- Krieger JN, Riley DE. Bacteria in the chronic prostatitis–chronic pelvic pain syndrome: molecular approaches to critical research questions. J Urol. 2002;167(6):2574–2583.
- Krieger JN, Riley DE, Roberts MC, Berger RE. Prokaryotic DNA sequences in patients with chronic idiopathic prostatitis. J Clin Microbiol. 1996;34(12):3120–3128.
- Nickel JC, Costerton JW. Bacterial localization in antibiotic-refractory chronic bacterial prostatitis. Prostate. 1993;23(2):107–114.
- Shoskes DA, Altemus J, Polackwich AS, Tucky B, Wang H, Eng C. The urinary microbiome differs significantly between patients with chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome and controls as well as between patients with different clinical phenotypes. Urology. 2016;92:26–32.
- Meares EM, Stamey TA. Bacteriologic localization patterns in bacterial prostatitis and urethritis. Invest Urol. 1968;5(5):492–518.
- Nickel JC, Shoskes D, Wang Y, et al. How does the pre-massage and post-massage 2-glass test compare to the Meares–Stamey 4-glass test in men with chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome? J Urol. 2006;176(1):119–124.
- Anothaisintawee T, Attia J, Nickel JC, et al. Management of chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome: a systematic review and network meta-analysis. JAMA. 2011;305(1):78–86.
- Franco JVA, Turk T, Jung JH, et al. Pharmacological interventions for treating chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome: a Cochrane systematic review. BJU Int. 2020;125(4):490–496.
- Shoskes DA, Nickel JC, Kattan MW. Phenotypically directed multimodal therapy for chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome: a prospective study using UPOINT. Urology. 2010;75(6):1249–1253.
- Mazzoli S. Biofilms in chronic bacterial prostatitis (NIH-II) and in prostatic calcifications. FEMS Immunol Med Microbiol. 2010;59(3):337–344.
- Geramoutsos I, Gyftopoulos K, Perimenis P, et al. Clinical correlation of prostatic lithiasis with chronic pelvic pain syndromes in young adults. Eur Urol. 2004;45(3):333–338.
- Magri V, Wagenlehner FM, Montanari E, et al. Semen analysis in chronic bacterial prostatitis: diagnostic and therapeutic implications. Asian J Androl. 2009;11(4):461–477.
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Chronic Pelvic Pain and on Urological Infections, 2026 edition. Arnhem: EAU Guidelines Office.
Η σελίδα αυτή περιγράφει την κλινική θέση και εμπειρία του Georgiadis Urology και παρέχεται για ενημέρωση· δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή. Η ταξινόμηση της προστατίτιδας και η αντιμετώπιση του CP/CPPS σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες συνοψίζονται από τις πηγές που παρατίθενται. Η θέση μας ότι μια μικροβιακή αιτία μπορεί να τεκμηριωθεί στη μεγάλη πλειονότητα αυτών των ασθενών είναι η κλινική μας εμπειρία, υποστηριζόμενη από το δικό μας αρχείο, και διαφέρει από τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες. Τα αποτελέσματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο και κανένα αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι εγγυημένο.
