ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ – ΠΑΘΗΣΗ

Τι είναι η Χρόνια Προστατίτιδα;

Είναι μια σειρά από χρόνιες φλεγμονώδεις αντιδράσεις πού λαμβάνουν χώρα στον προστάτη αδένα και πού με την σειρά τους επηρεάζουν όλο το ουρογεννητικό σύστημα στον άνδρα.

Ως αιτιολογικοί παράγοντες είναι διάφορα μικρόβια τά πιο συνήθη των οποίων είναι , τα κολοβακτηρίδια, οι εντερόκοκκοι, οι σταφυλόκοκκοι, ό Πρωτέας , καθώς και μια σειρά άλλων ειδικών μικροοργανισμών, όπως τα χλαμύδια κατά κύριο λόγο αλλά και το ουρεόπλασμα όπως και το μυκόπλασμα. Εδώ θα πρέπει να τονίσω ότι όλα τα προαναφερόμενα, είναι αυτά πού σήμερα ή επιστήμη της μικροβιολογίας με τά όποια σύγχρονα μέσα πού διαθέτει μπορεί να αναγνωρίσει (φυσικά μέσα από ειδικές καλλιέργειες στο προστατικό υγρό και στο σπέρμα).

Όμως φαίνεται ότι ή φλεγμονή στον προστατικό ιστό μπορεί να προκαλείται και από άλλους μικροοργανισμούς πού δεν αναγνωρίζονται από τά συνήθη μέσα της καθημερινής πρακτικής της ειδικότητας της μικροβιολογίας, οι οποίοι μπορεί να αναγνωρισθούν μόνο με την χρήση ειδικών εξετάσεων με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο σε καλλιέργειες ιστού προστατικού αδένα.

Αυτός είναι και ό λόγος πού πρακτικά ή χρόνια προστατίτιδα αναγνωρίζεται ως μικροβιακή και ως μη μικροβιακή.

Ο ανωτέρω διαχωρισμός στην ουσία έχει να κάνει με το εάν στις καλλιέργειες προστατικού υγρού/σπέρματος, ευρίσκεται ή όχι μικροβιακός παράγοντας. Εκείνο όμως πού υπάρχει και στις δύο περιπτώσεις είναι ή εμφάνιση πυοσφαιρίων στο προστατικό υγρό ή και στο σπέρμα (ενδεικτικό φλεγμονής), καθώς επίσης και το γεγονός ότι και οί δύο μπορεί να καταπολεμηθούν με την χρήση των αντιβιοτικών (άσχετα βέβαια εάν τα αντιβιοτικά από μόνα τους δεν οδηγούν σε ριζικό αποτέλεσμα).

Τι ποσοστό ανδρικού πληθυσμού προσβάλλει;

 Εμφανίζεται στις σύγχρονες μελέτες, ότι ποσοστά ανδρικού πληθυσμού πού πλησιάζουν το 65-70% έχουν αλλοιώσεις χρόνιας φλεγμονής στονπροστατικό ιστό. Αυτό αποδεικνύεται από ιστολογικές εξετάσεις πού γίνονται μετά από τις εγχειρήσεις για υπερπλασία/υπερτροφία προστάτου και για καρκίνο προστάτου.

 Το ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό ανεύρεσης χρόνιων φλεγμονωδών αλλοιώσεων, στα χειρουργικά παρασκευάσματα της υπερτροφίας ή και του καρκίνου του προστάτη, αναδεικνύουν την αιτιολογική σχέση της χρόνιας φλεγμονής με την υπερπλασία του προστατικού ιστού αλλά και με την καρκινοποίηση του.

 Πρακτικά τα προαναφερόμενα δεδομένα έχουν μεγίστη σημασία, αφού καταδεικνύουν την σχέση της φλεγμονής με την διόγκωση ή και τον καρκίνο του προστάτη και κάνουν απαραίτητη την όσο πιο γρήγορη και ριζική αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής του προστάτη, προκειμένου να ανακοπεί ή εξελικτική πορεία προς τις επιπλοκές αυτές, πού μαστίζουν τις μεγαλύτερες ηλικιακά ομάδες του ανδρικού πληθυσμού.

Γιατί άλλοι εμφανίζουν συμπτώματα και άλλοι όχι;

 Όπως προανέφερα το ποσοστό του ανδρικού πληθυσμού που προσβάλλεται από την ασθένεια ανέρχεται στο 65-70%.

 Ποσοστό του 50% περίπου θα εμφανίσει αργά ή γρήγορα , ενοχλήματα πού έχουν σχέση με την χρόνια φλεγμονή .

Συνήθως ένα μεγάλο ποσοστό ανδρών νεαρής ηλικίας 20-35 ετών θα εμφανίσει ενοχλήματα ερεθιστικού τύπου (όπως άλγος στην πυελική χώρα, καύσος πέους, κάψιμο στην ούρηση , βάρος στους όρχεις κλπ.), ενώ ένα μεγάλο ποσοστό ανδρών ηλικίας 35-55 ετών θα εμφανίσει ενοχλήματα κυρίως αποφρακτικού τύπου (διαφόρου βαθμού δυσουρικά ενοχλήματα με σχεδόν δεδομένη την εξέλιξη της χρόνιας προστατίτιδας και σε διόγκωση του προστάτη αδένα) , χωρίς να αποκλείεται και στις 2 προαναφερόμενες ηλικιακά ομάδες, ή ύπαρξη επιπλοκών πού κάνουν αρκετά σύνθετη την κλινική εικόνα (δυσλειτουργίες στύσης, υπογόνιμο σπέρμα κλπ).

• Τά συμπτώματα λοιπόν έχουν να κάνουν με το πόσο γρήγορα εξελίσσονται και εξαπλώνονται οί φλεγμονώδεις αλλοιώσεις στον προστατικό ιστό, με το είδος και την ποσότητα των μικροβίων, με την περιοχή του προστάτη πού προσβάλλεται πιο έντονα αλλά και με την δυνατότητα αντίστασης των μηχανισμών προστασίας στον ιστό του αδένα.

Πρακτικά έχουμε να κάνουμε με 3 μεγάλες ομάδες ασθενών.

• Η πρώτη ομάδα είναι εκείνη πού βιώνει πολύ γρήγορα, σε έντονο και επίμονο βαθμό τα συμπτώματα από την χρόνια φλεγμονή του προστάτη και προστρέχει για την έγκαιρη αντιμετώπιση τους. Είναι αυτοί πού ψάχνουν εναγωνίως για ριζική λύση, γιατί το πρόβλημα πού αντιμετωπίζουν τους έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής τους.

• Η δεύτερη ομάδα, είναι αυτοί πού τα ενοχλήματα τους είναι περιοδικά και μέτριας έντασης, έτσι ώστε να επισκέπτονται τους ουρολόγους για βοήθεια, αλλά η ανεπαρκής και σε πολλές περιπτώσεις λανθασμένη αξιολόγηση της ασθένειας, να οδηγεί στην πλημμελή ή και πρόχειρη αντιμετώπιση τους, όμως συμβιβάζονται γιατί συνήθως πείθονται πώς δεν είναι τίποτα σοβαρό και ότι κατά κάποιο τρόπο αυτή ή κατάσταση αποτελεί φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων. Συνήθως αυτοί προστρέχουν για σοβαρή αντιμετώπιση, όταν ή εξέλιξη της ασθένειας αρχίζει να γίνεται αρκετά δύσκολη στην καθημερινότητα της και ή φαρμακευτική αγωγή πού είχαν πάρει δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.

• Η τρίτη ομάδα είναι αυτοί πού δεν αναγνωρίζουν ή δεν θέλουν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή και σημασία στα διάφορα μικρού ή μετρίου βαθμού ενοχλήματα πού αρχίζουν να τους συμβαίνουν προοδευτικά και πού κατά κάποιο τρόπο τά συνηθίζουν ή και μαθαίνουν να ζουν με αυτά. Στην τελευταία αυτή ομάδα ανήκουν εκείνοι πού θα χειρουργηθούν αργά ή γρήγορα, είτε για υπερπλασία είτε για καρκίνο του προστάτη, αφού ή προοδευτική εξέλιξη της ασθένειας δεν αντιμετωπίσθηκε σωστά και πρόωρα. Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονίσω και την ανευθυνότητα αρκετών ουρολόγων, οι οποίοι έχουν την λανθασμένη αντίληψη ,ότι ή χρόνια προστατίτιδα ή ακόμα και ή διόγκωση/υπερπλασία του προστάτου, δεν αποτελούν άμεσα προβλήματα προς επίλυση, αλλά είναι προβλήματα πού κατά κάποιο ‘‘φυσιολογικό’’ τρόπο πρόσβαλλαν τον προστάτη αδένα και θα πρέπει να αντιμετωπισθούν μόνο όταν ή κατάσταση φθάσει στο απροχώρητο (στην ουσία δηλ. όταν ό ασθενής δεν μπορεί να ουρήσει ή δυσκολεύεται πολύ στην ούρηση λόγω υπερβολικής διόγκωσης του αδένα ή εάν παρουσιασθεί καρκίνος).

Ποιες αλλοιώσεις λαμβάνουν χώρα στον προστατικό ιστό και γιατί οι θεραπείες με τά αντιβιοτικά δεν φέρνουν αποτέλεσμα;

• Κύρια θύρα εισόδου μικροβίων είναι ή ουρήθρα.

• Πρώτα προσβάλλονται οί παραουρηθραίοι αδένες του προστάτη και στην συνέχεια θα γίνει επέκταση της μικροβιακής λοίμωξης και στους περιφερικούς αδένες.

Figures 1, 2, 3 & 4: Visual representation (from upper left to lower right) of the infection stages of the prostate. 1) Initially the microbes enter the urethra towards the prostate. 2) The microbes then enter the paraurethral prostatic ducts. 3 & 4) The microbes eventually fully invade the prostatic glands.

• Θα ακολουθήσει απόφραξη και σκλήρυνση των προστατικών αδενικών σωληναρίων και επέκταση του φαινομένου περιαδενικά με την δημιουργία περιαδενικής/στρωματικής φλεγμονής και σε δεύτερη φάση ίνωσης και κατ΄επέκτασιν σκλήρυνσης του στρωματικού ιστού με στραγγαλισμό των αγγείων και το οίδημα και την εκφύλιση των νεύρων, με αποτέλεσμα την περαιτέρω έλλειψη οξυγόνωσης και αύξησης του οξειδωτικού στρες των ιστών.Προοδευτικά δημιουργείται ένα τείχος προστασίας για τά μικρόβια, τά οποία πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα , αναπτύσσονται και επεκτείνονται σιγά-σιγά σε όλο τον προστατικό ιστό, χωρίς να μπορούν να καταπολεμηθούν από τον ίδιο τον οργανισμό και από τά αντιβιοτικά λόγω αδυναμίας πρόσβασης τους, στις απαραίτητες συγκεντρώσεις πού θα ήταν ικανές να ανακόψουν την ανάπτυξη των μικροβίων ή και να προκαλέσουν την καταστροφή τους.

Figures 5 & 6: Visual representation of the effect of chronic prostatitis on the nerves and vessels inside the prostate (veins in blue, arteries in red and nerves in yellow). As we can see, the intraprostatic sclerosis-fibrosis leads to the strangulation of the intraprostatic neural network and vessels, which in turn results in various prominent symptoms such as erectile dysfunction, pelvic pain syndrome (and its derivative symptoms) and various micro-circulation oxygen supplying issues.

Στην περιοχή της ουρήθρας εξελίσσονται δύο φαινόμενα:

α) Μικροφλεγμονώδεις αλλοιώσεις με ταυτόχρονο σχηματισμό ουλώδους ιστού, που είτε μετατρέπεται σε ενδοαυλικό στένωμα στο ύψος του αυχένα της κύστης ή στην προστατική μοίρα της ουρήθρας, (προ του σφιγκτηριακου μηχανισμού) ή και

Figures 7 & 8: Intraurethral-intraprostatic reflux of urine enabling the transfer of microbes inside the intraprostatic glandular ducts. As a result of the relux, the urethral wall (represented in green in the second image) thickens and the diameter of the urethra (represented in yellow internally of the wall) is shrinking, which in turn makes the urethra more prone to the reflux effect which caused this change in the first place.

β) Το φαινόμενο της περιουρηθρικής σκλύρηνσης κατά μήκος της προστατικής μοίρας της ουρήθρας.

Ως επακόλουθο αυτό έχει την δημιουργία του φαινομένου της ενδοουρηθρικής/ενδοπροστατικής παλινδρόμησης των ούρων μέσα στα προστατικά σωληνάρια, με συνέπεια την ασβεστοποίηση τους και την περεταίρω επιβάρυνση του φαινομένου και την χρονιότητα της φλεγμονής.

Figures 9, 10, 11 & 12:  Visual representation (from upper left to lower right) of the urethral thickening and stricture effect with intraprostatic urine reflux along with the microbes. As we can see, the first effect is the edema, which is followed by urethral thickening and deformation, along with shrinking of internal diameter of the urethral lumen. This causes urine and microbes to enter the parurethral glandular ducts which in turn causes fibrosis around the urethral and further worsens the condition.

Στις περισσότερες λοιπόν περιπτώσεις όπου ή φλεγμονή έχει προκαλέσει μια σειρά από χρόνιες ιστικές βλάβες, ή αντιμικροβιακή αγωγή αδυνατεί να αντιμετωπίσει ουσιαστικά το πρόβλημα και στην καλύτερη περίπτωση απλά μειώνει τα υποκειμενικά ενοχλήματα ή τα καλύπτει πρόσκαιρα. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι ή πρόοδος της φλεγμονής ανακόπτεται, μάλλον θα λέγαμε γίνεται μια πρόσκαιρη μείωση του οιδήματος των ιστών στον προστάτηκαι τίποτα περισσότερο (τα αντιβιοτικά έχουν και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες σε κάποιο βαθμό) ,κι έτσι οι περισσότεροι καταλήγουν να έρχονται σε ένα δεύτερο στάδιο, με πολλά περισσότερα προβλήματα ή και επιπλοκές της ασθένειας.

Παρενέργειες και επιπλοκές της χρόνιας φλεγμονής του προστάτη.

Σχεδόν το 70% των περιπτώσεων χρόνιας φλεγμονής του προστάτη, όταν παρουσιάζονται στα ουρολογικά ιατρεία συνοδεύονται από παρενέργειες όπως:

• Λειτουργικά ή οργανικά στενώματα ουρήθρας: όπου εμφανίζονται διαφόρου βαθμού προβλήματα στην ούρηση, που πολλές φορές ο βαθμός της σοβαρότητας τους δεν μπορεί να γίνει αντιληπτός από τους ίδιους τους ασθενείς.

• Προβλήματα που έχουν σχέση με την ικανότητα γονιμότητας του σπέρματος: λόγω της τοξικής δράσης της φλεγμονής, δημιουργείται πρόβλημα στην παραγωγή και στην ποιότητα του σπέρματος (μειωμένη ποσότητα σπερματοζωαρίων ή και χαμηλή κινητικότητα).

• Προβλήματα στυτικής δυσλειτουργίας: διότι ή επέκταση της φλεγμονής στην περιοχή των στυτικών νεύρων δημιουργεί προβλήματα στον μηχανισμό πρόκλησης και διατήρησης της στύσης.

• Αύξηση του μεγέθους του προστάτη: λόγω του διαρκούς ερεθισμού της φλεγμονής, δημιουργείται υπερπλασία και υπερτροφία των προστατικών αδενικών κυττάρων, πού με την σειρά του οδηγεί σε περαιτέρω επιβάρυνση των υπαρχουσών δυσκολιών στην ούρηση και στην στύση.

• Αυξημένη πιθανότητα δημιουργίας καρκινικού ιστού: Οσυνδυασμός του συνεχούς ερεθισμού της φλεγμονής με την ταυτόχρονη πτώση του ανοσολογικού μηχανισμού, (που συνήθως συντελείται μετά την ηλικία των 60-65 ετών) οδηγεί στην αυξημένη πιθανότητα δημιουργίας και εμφάνισης καρκινικών κυττάρων.

Figure 13:  During the stages of Chronic Prostatitis (from left to right), the prostatic volume is progressively increasing and the intraprostatic sclerotic-fibrotic changes become more and more noticeable along with the symptoms.

From Our Blog

Ποιες τροφές βοηθούν τον προστάτη; Είναι γνωστό ότι η προστατίτιδα είναι μια ασθένεια που θεραπεύεται δύσκολα. Οι ασθενείς μπορούν να πάρουν εκατοντάδες αντιβιοτικά, να δοκιμάσουν πολλαπλές ασκήσεις και…
Κάθε περίπτωση διαφέρει. Οι κύριοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τη διάρκεια της θεραπείας είναι οι εξής: Χρονιότητα ασθένειας: Πόσο χρόνο ο ασθενής είχε το μικρόβιο (ακόμα και…